فیزیوتراپی مثانه نوروژنیک(عصبی) و درمان اختلال در عملکرد مثانه

به معنای واقعی کلمه، میلیونها نفر از مثانه آتونیک و یا نوروژنیک رنج می‌برند. نشانه‌های مثانه آتونیک از فردی به فرد دیگر متفاوت است، اما بدترین علائم مثانه نوروژنیک، عدم توانایی کنترل عملکرد مثانه است.

مثانه آتونیک زمانی اتفاق می‌افتد که فرد به بیماری‌های خاص عصبی، ضایعات اسپینال (ضایعات نخاعی)، یا تومور مبتلا باشد. این بیماری  در یکی از سه حالت زیر خود را بروز می‌دهد: مثانه سست و چروک شده، مثانه دارای اسپاسم و یا ترکیبی از هر دو حالت. مثانه سست و چروک شده به مثانه ای گفته می‌شود که قادر به منقبض شدن نیست که باعث احتباس ادرار در مثانه می‌شود. مثانه دارای اسپاسم به مثانه ای اطلاق می‌شود که دارای انقباضات غیر ارادی است که باعث می شود با وجود اینکه هنوز مثانه کاملا پر نشده است، احساس داشتن ادرار داشته باشید.حالت ترکیبی به ترکیبی از این دو حالت در فرد گفته می‌شود.

در حالی که بسیاری معتقدند که بی اختیاری ادرار وتکرر ادراری علائم اولیه این بیماری هستند، برخی از افراد مبتلا به مثانه آتونیک و یا نوروژنیک با مشکلات احتباس ادراری مواجه هستند. در برخی موارد، افراد یک الگو ترکیبی از سستی و یا انقباض دائمی را تجربه می کنند، بدین معنی که علائم بیماری آنها همیشه در حال تغییر است. مثانه آتونیک یا نوروژنیک می‌تواند علائم پیچیده‌ای داشته باشد. در حالیکه دانشمندان پزشکی برخی اطلاعات ارزشمندی درباره علل مثانه نوروژنیک را کشف کرده‌اند، تحقیقات همچنان به منظور درک بهتر این بیماری در حال انجام است.

بی اختیاری ادرار به دلیل اختلال در دستگاه ادراری از جمله مثانه ی عصبی نوروژنیک امروزه یکی از شایع ترین بیماری ها در بین مردم می باشد. از آنجایی که بیماران مبتلا به این عارضه از علائمی همچون تکرر ادرار رنج می برند،متخصصین ما در کلینیک مجهز و پیشرفته امید پس از انجام معاینات ، بررسی‌های دقیق و انجام آزمایشات لازم، بسته به شرایط بیمار روش های درمانی مناسب و موثری را برای بیماران مبتلا به این بیماری در نظر می‌گیرند. برای درمان مشکلات مربوط به دستگاه و مجاری ادراری، متخصصین مجرب و ماهر ما در کلینیک بهترین خدمات را ارائه می‌دهند. همچنین با توجه به میزان آسیب دیدگی مجاری ادرار و عدم کنترل بیمار در نگهداشتن ادرار خود، می‌توان از انواع تکنیک های  فیزیوتراپی ،بیوفیدبک و تحریک الکتریکی استفاده کرد. لازم به ذکر است که درمان با روش‌های فیزیوتراپی در این مرکز توسط تراپیست های مجرب انجام می‌گیرد.

برای کسب اطلاعات بیشتر و یا رزرو نوبت با شماره تلفن های 02188898441 - 09128444990  تماس حاصل فرمایید.

علل مثانه آتونیک یا مثانه نوروژنیک 


علل شایع تر این بیماری‌ها عبارتند از:

تخریب عصبی 

همانطور که اشاره شد، مثانه آتونیک (مثانه نوروژنیک) با تخریب عصبی مرتبط است. اعصاب در بدن چگونگی ذخیره ادرار و تخلیه آن از مثانه را تحت کنترل دارند. مشکلات مربوط به این اعصاب می‌تواند باعث شود فرد از مشکلات مثانه‌ای رنج ببرد، از جمله علائم و نشانه‌هایی که پزشکان در رابطه با مثانه آتونیک یا نوروژنیک تشخیص داده اند. بسیاری از افراد احتمالا عبارت هایی مانند مثانه بیش از حد فعال (OAB) یا مثانه کم کار (UAB) یا حتی مثانه انسدادی را شنیده اند که به این معنی است که جریان ادرار در این افراد مسدود می‌شود. این بیماری‌ها همچنین می‌توانند ناشی از مشکلات عصبی باشند. با این حال، متخصصان معمولا قادر به تشخیص اینکه چه زمانی یک رویداد عصبی خاص منجر به ایجاد مثانه آتونیک یا نوروژنیک می‌شود، نیستند.

نقص‌های مادرزادی 

برای برخی از افراد، مثانه اتونیک می‌تواند با یک نقص مادرزادی همراه باشد. به عنوان مثال، اسپینا بیفیدا، که زمانی رخ می‌دهد که ستون فقرات جنین در دوران بارداری به طور کامل رشد نمی‌کند. با این اختلال، اغلب فلج عصبی وجود دارد که عملکرد مثانه را تحت تاثیر قرار می‌دهد. ساکرال آژنز ( Sacral agenesis ) همچنین می‌تواند یکی از دلایلی باشد که فرد مبتلا به مثانه آتونیک یا نوروژنیک شود. در این بیماری، بخشی از قسمت تحتانی ستون فقرات تحلیل می‌یابد. نقص دیگر مادرزادی که می‌تواند منجر به مثانه آتونیک یا نوروژنیک شود، فلج سربرال است. این اختلال توانایی فرد برای کنترل حرکات بدن را محدود می‌کند. این بیماری معمولا نتیجه آسیب به ناحیه حرکتی مغز است.

علل دیگر 

برخی بیماری‌های دیگر نیز وجود دارد که با مثانه نوروژنیک ارتباط دارند. لیست زیر برخی از این بیماری‌ها را پوشش می‌دهد.

بیماری پارکینسون (پارکینسون)

مولتیپل اسکلروز (ام اس)

تومورهای سیستم عصبی مرکزی

مسمومیت با فلزات سنگین

تروما به علت حوادث

ضربه مغزی

آسیب نخاعی (جراحی نخاعی) یا جراحی

اختلال نعوظ

علائم و نشانه‌های مثانه آتونیک 


علائم مثانه نوروژنیک متفاوت است و بسته به اینکه آیا مثانه سست و چروکیده یا اسپاستیک که بیش از حد فعال است، از فردی به فرد دیگر متفاوت است. مثانه نوروژنیک یا آتونیک که با سستی مثانه همراه است اغلب باعث بی اختیاری ادرار در فرد می‌شود. افراد اغلب احساس ادرار کردن دارند و موقع دستشویی رفتن ادراری نمی‌کنند. بسیاری از مردان نیز از اختلال نعوظی رنج می‌برند. کسانی که دارای مثانه اسپاستیک هستند ممکن است تکرر ادراری را تجربه کرده باشند، از جمله این اتفاق در طول شب تجربه می‌شود. آنها ممکن است دارای انقباض‌های متناوب مثانه باشند که منجر به نشت ادرار و حس ادرار اضطراری می‌شود. گاهی اسپاسم از تخلیه کامل مثانه جلوگیری می‌کند.

علائم دیگر 

علائم دیگری نیز همراه با مثانه نوروژنیک وجود دارد، اما همه افراد آنها را تجربه نخواهند کرد. این علائم شامل ضعف، ضعف کمر، گرفتگی آرنج یا ضعف آن، ضعف مچ دست، با قی ماندن ادرار در مثانه و علائم عاطفی است. مهم است که به یاد داشته باشید که این علائم نیز می‌توانند نشانه‌های برخی از مشکلات پزشکی دیگر باشند که با مثانه مرتبط نمی‌باشد.

تحقیقات نشان می‌دهد که حدود 55 درصد از افرادی که دارای مثانه آتونیک یا نوروژنیک هستند، در مورد ادرار غیر ارادی شکایت دارند و بیش از 50 درصد موارد تحبس ادراری را گزارش می‌دهند. علائم نوروژنیک مثانه که کمتر رایج هستند، مانند ضعف مچ دست و آرنج در حدود دو درصد موارد را تشکیل می‌دهند. نشانه‌های مثانه آتونیک که ناتوانی جنسی و تکرر ادراری می‌باشد نسبتا زیاد است. هنگامی که صحبت از تکرر ادراری می‌شود، حدود 55 درصد از کسانی که شرایط بیماری را تجربه می‌کنند اغلب ادرار می‌کنند، در حالی که حدود 44 درصد مردان در معرض ناتوانی جنسی هستند.

تشخیص مثانه آتونیک 


 

متخصصین اورولوژی معمولا در تشخیص مشکلات مثانه متخصص هستند. اگر کسی هر یک از علائم مثانه آتونیک که در بالا شرح داده شده است را داشته باشد و یا وضعیت مشکوک به آن علائم داشته باشد، معمولا آزمایشاتی انجام می‌شود که می‌تواند تصویر بهتری از آنچه که در مثانه رخ می‌دهد ارائه کند. به عنوان مثال، یک سیتوگرافی برای ارزیابی ظرفیت مثانه و شناسایی ریفلاکس مثانه استفاده می‌شود، سیستوسکوپی می‌تواند مدت زمان و شدت احتباس ادرار و هرگونه انسداد در محل خروجی مثانه را بررسی کند و یک سیستوموتروگرافی می‌تواند تعیین کند که حجم یا فشار مثانه بالا یا پایین است . یک آزمایش برای تعیین جریان ادرار نیز می‌تواند به راحتی توسط متخصصین ارولوژی انجام شود.

یک آزمایش ادرار بخشی از روند بررسی مثانه است، اما در مواردی که ممکن است مشکوک به مثانه نوروژنیک یا آتونیک باشید، تحقیقات بیشتری همچون آزمایش رکتال، سونوگرافی و آزمایش پروستات نیز انجام می‌شود. پزشکان همیشه با بحث و گفتگو دقیق با بیمار شروع می‌کنند تا تعیین کنند که آیا عواملی مانند سبک زندگی می‌تواند بر مثانه فرد تاثیر گذاشته باشد یا خیر. پس از اتمام مصاحبه، تست‌های مناسب برای فرد درخواست می‌شوند. مهم این است که در نظر داشته باشید که بیشتر این آزمایش‌ها مقدار قابل توجهی درد یا ناراحتی را در بیمار ایجاد نمی‌کند، اما می‌تواند به پزشک اطلاعات زیادی بدهد.

درمان مثانه آتونیک یا مثانه نوروژنیک 


هنگامی که تشخیص مثانه آتونیک یا نوروژنیک داده شد، راه‌‎های مختلفی برای درمان این بیماری وجود دارد. هر فرد ویژگی‌های متفاوت دارد و بنابراین به روش‌های درمان مختلف پاسخ متفاوتی می‌دهد. گاهی لازم است چند رویکرد متفاوت را امتحان کنید تا راه حل مناسب برای درمان شما پیدا شود. در زیر برخی از درمان های رایج برای مثانه نوروژنیک ذکر شده است.

  • کاتترینگ متناوب تمیز (CIC) - یک لوله نازک و انعطاف پذیر است که از طریق مجرای ادرار به مثانه وارد شده و برای تخلیه ادرار استفاده می‌شود.
  • داروها - داروهای آنتی کولینرژیک مثل oxybutynin و tolterodine.
  • تقویت مثانه - روش جراحی که در آن قسمت‌های روده بزرگ برداشته می‌شود و به دیواره‌های مثانه متصل می‌شود تا فشار داخل مثانه را کاهش دهد و توانایی آن برای ذخیره ادرار را افزایش دهد.
  • تزریق مثانه. استفاده از بوتاکس یا توکسین بوتولینوم برای استراحت مثانه در بیماران مبتلا به مثانه نوروژنیک مورد استفاده قرار گرفته است. این دارو می‌تواند روش جراحی را به تاخیر اندازد یا از آن جلوگیری نماید، اما ممکن است لازم باشد هر 6 تا 9 ماه تکرار شود تا موثر واقع باشد.
  • کانال ایلال - بخشی از روده برای ایجاد استوم ادرار استفاده می‌شود. استوما به یک کیسه متصل به خارج از بدن تخلیه می‌شود. به برخی از افراد به سادگی توصیه می‌شود که شیوه زندگی خود را تغییر دهند تا ببینند آیا در علایم مثانه اتونیک آنها تغییری ایجاد می‌شود یا خیر. این تغییر به معنای اجتناب از غذاهای خاص یا نوشیدنی هایی است که می‌تواند مثانه را تحریک کند. بسیاری از مردم می بینند که کافئین، غذاهای تند و مرکبات، علائم مثانه را تشدید می‌کند. مواردی نیز وجود دارد که افراد وزن کم می‌کنند، و به نظر می رسد این کار با کاهش استرس بر روی مثانه علائم آنها را کاهش می‌دهد. در نهایت، درمان رفتاری که به نام تاخیر در تخلیه ادرار شناخته می‌شود، می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد. اساسا، مردم می‌توانند در طی روزهای تعطیل برنامه ریزی کنند تا مثانه خود را آموزش دهند.
  • برای افراد دارای وزن بالا - کسانی که چاق هستند - مسائل مربوط به عملکرد مثانه چالش بزرگی است. آنها اغلب با مراجعه‌های مکرر به دستشویی و نگرانی در مورد نشت ادرار اغلب خجالت می‌کشند. این افراد تمایل به دور شدن از زندگی، اجتناب از اجتماع و فعالیت‌های جسمانی دارند. کارشناسان می‌گویند این موضوع نباید اتفاق بیافتد. با استفاده از بسیاری از گزینه‌های درمانی، و همچنین لباس، و پوشش‌های مناسب که در بازار وجود دارد، مردم می‌توانند از رطوبت و بوها جلوگیری کنند، به طوری که آنها مجبور نباشند نگران لحظات ناراحت کننده یا شرم آور باشند.

چگونه فیزیوتراپی می‌تواند به مثانه نروژنیک کمک کند؟ 


در برخی موارد، فیزیوتراپی می‌تواند به بیماران در کسب دوباره کنترل ادراری کمک کند. این موارد کمک کننده شامل:

آموزش مثانه 

 

این درمان شامل استفاده از برنامه‌ای پیشگیرانه است که توسط بیمار و متخصص او تهیه شده است. این برنامه باید بدون در نظر گرفتن اینکه آیا بیمار میل به ادرار کردن دارد یا نه، باید دنبال شود. هدف آموزش این است که حجم مایعاتی که مثانه می‌تواند ذخیره کند، و همچنین زمان بین تخلیه مثانه را افزایش دهد. افزایش فاصله بین هر بار تخلیه ادرار به اندازه 15 تا 30 دقیقه تا زمانی که بیمار راحت ادرار خود را برای چند ساعت نگه دارد، انجام می‌شود. گاهی اوقات نوشیدن کم مایعات توصیه می‌شود.

از طریق یادداشت زمان ادرار کردن زمان‌های ادرار و مقادیر، و همچنین هر گونه نشتی را یادداشت کنید. این امر می‌تواند به افراد کمک کند تا زمان خالی کردن مثانه خود را تشخیص دهند.

بیوفیدبک Biofeedback 

 

الکترودها روی پوست قرار می‌گیرند و یک مانیتور برای کمک به بیمار برای اینکه فعالیت های دستگاه ادراری و سایر بافت‌های بدن خود را تجسم کند. این روش اغلب با تمرینات کف لگن همراه است. پس از چند جلسه بیوفیدبک، بیمار ممکن است یاد بگیرد که عضلات مثانه خود را کنترل کنند.

تمرینات عضلات کف لگن 

تمرینات کف لگن، که همچنین با عنوان تمرینات Kegel شناخته می‌شوند، برای تقویت عضلات و بافت همبند که از اعضای لگن حمایت می‌کنند، استفاده می‌شود به طوری که فرد بتواند جریان ادرار خود را بهتر کنترل کند. با تمرین، بیماران یاد می‌گیرند که چگونه نشتی ادرار خود را کنترل کنند. این تمرین‌ها می تواند به طور قابل توجهی نشتی را به حداقل برساند و یا اجازه می‌دهد تا بیمار به طور کامل مثانه خود را خالی کند.

تحرک الکتریکی ترانس اورترال 

 

القای تحریک الکتریکی ترانس اتورال  (TES) به مثانه بر پایه فعال سازی گیرنده های خاص در دیواره مثانه است. بنابراین این روش به دنبال بعضی از اصول مهم نوروفیزیولوژی می‌باشد. به طور معمول هیچ حرکتی بدون واکنش حسی شروع نمی‌شود و هیچ حرکت عادی نمی‌تواند بدون فرایندهای بازخوردی در کنترل حرکات ادغام شود. ورودی حسی بالقوه، باعث ایجاد فشار در گیرنده‌ها با فشار داخل وریدی، پیش شرط کنترل آگاهانه مثانه است. عدم وجود امواج مضر مانع از دپلاریزه شدن گیرنده می‌شود و باعث می‌شود آنها بدون عمل باقی بمانند.